Concurrenten analyseren: waar kijk je naar?
Veel ondernemers weten ongeveer wie hun concurrenten zijn, maar kunnen niet precies zeggen waarin ze verschillen. Dat is jammer, want een goede concurrentieanalyse hoeft geen week te kosten. Met een paar vaste vragen en een uurtje per concurrent kom je al een heel eind. In dit artikel lees je waar je naar kijkt als je concurrenten analyseert, welke bronnen je daarvoor gebruikt en hoe je de uitkomsten omzet in keuzes voor je eigen bedrijf. De voorbeelden komen uit het MKB en de zzp-wereld, zodat je er direct mee aan de slag kunt.
Begin met de vraag achter de analyse
Concurrenten analyseren zonder doel levert een map vol losse feiten op. Bepaal daarom eerst waarvoor je de analyse nodig hebt. Wil je je prijzen bepalen, een nieuw aanbod lanceren, beter gevonden worden of begrijpen waarom offertes niet doorgaan? Het doel bepaalt welke onderdelen zwaar wegen en welke je kunt overslaan.
Een zzp'er die webdesign aanbiedt, heeft bijvoorbeeld meer aan inzicht in pakketten en positionering dan aan een diepe analyse van de advertentiebudgetten van een groot bureau. Een lokale installateur let juist op reactietijd, werkgebied en reviews. Schrijf je vraag bovenaan je document, dan blijf je tijdens het zoeken scherp.
Bepaal wie je concurrenten zijn
Je concurrenten zijn niet altijd de bedrijven die jij als zodanig ziet. Er zijn directe concurrenten die hetzelfde aanbieden aan dezelfde klant, indirecte concurrenten die hetzelfde probleem anders oplossen en alternatieven zoals zelf doen of niets doen. Een boekhouder concurreert met andere boekhouders, maar ook met boekhoudsoftware waarmee de klant het zelf regelt.
Zoek op de termen die je klanten zouden gebruiken, in Google en Google Maps, en let ook op branchegidsen, het KvK-handelsregister en wat klanten zelf noemen. Kies daarna een werkbare groep van drie tot vijf directe concurrenten en eventueel één of twee indirecte. Meer dan dat wordt al snel onoverzichtelijk.
Vergelijk aanbod en prijzen
Kijk eerst naar wat een concurrent precies verkoopt. Welke diensten of producten staan voorop, hoe zijn ze gebundeld en wat is niet inbegrepen? Let ook op voorwaarden zoals levertijd, contractduur, garantie en service. Vaak zit het verschil niet in het product zelf, maar in wat eromheen wordt aangeboden.
Bij prijzen gaat het om meer dan het bedrag. Werkt iemand met vaste pakketten, uurtarieven of een prijs op aanvraag? Zijn er abonnementen of kortingen voor bestaande klanten? Niet elke prijs is openbaar. Soms kun je die terugvinden op de website of in een brochure, en anders is het eerlijker om te zeggen dat je het niet weet dan om te gokken.
Kijk naar doelgroep en positionering
Een website vertelt veel over wie een bedrijf wil bedienen. Lees de homepage, de dienstenpagina's en de overpagina met de ogen van een klant. Welke woorden komen steeds terug, voor wie is het bedoeld en welke belofte wordt gedaan? Zegt iemand snel, persoonlijk of voordelig, dan is dat de positie die hij kiest.
Vergelijk dat met je eigen positionering. Als alle concurrenten zich als goedkoop presenteren, ligt er misschien ruimte voor kwaliteit of specialisatie. Zeggen ze allemaal hetzelfde, dan valt iemand met een duidelijke niche eerder op. Let ook op voorbeelden en klantcases, want die laten zien welke klanten daadwerkelijk worden binnengehaald.
Bekijk online zichtbaarheid en marketing
Kijk hoe concurrenten gevonden worden. Zoek op je belangrijkste zoektermen en noteer wie bovenaan staat, in de gewone resultaten, in de advertenties en op de kaart. Bekijk de website op duidelijkheid, snelheid op mobiel en de aanwezigheid van een contactformulier, offerteknop of online afspraak.
Bekijk daarna de kanalen waarop ze actief zijn, zoals LinkedIn, Instagram, een nieuwsbrief of een blog. Het gaat niet om het aantal volgers, maar om wat werkt: krijgen berichten reacties, hoe vaak wordt er geplaatst en over welke onderwerpen? Bedenk dat je alleen de zichtbare kant ziet. Wat je niet ziet, zoals netwerk of verwijzingen, kan net zo belangrijk zijn.
Lees wat klanten zeggen
Reviews zijn een van de eerlijkste bronnen die je hebt. Lees ze op Google, Trustpilot of branchespecifieke platforms, en let vooral op patronen. Wordt steeds gelobd dat iemand snel reageert? Of komt een klacht over communicatie of verborgen kosten telkens terug? Dat zijn kansen voor jou, maar ook waarschuwingen over wat klanten belangrijk vinden.
Kijk ook naar de reacties van de ondernemer zelf. Een nette, concrete reactie op kritiek zegt veel over de klantenservice. Houd er rekening mee dat reviews nooit het hele beeld geven. Tevreden klanten laten minder vaak iets achter dan boze klanten, dus gebruik ze als aanwijzing en niet als bewijs.
Leg het vast en trek er conclusies uit
Maak een simpel overzicht in een spreadsheet of document, met je concurrenten in de kolommen en je vragen in de rijen. Noteer per punt wat je vond, de bron en de datum. Zo kun je later zien wat nog actueel is, en onderscheid je feiten van aannames. Voeg je eigen bedrijf toe als kolom, anders blijft de vergelijking te vaag.
Sluit af met drie dingen: waar ben je beter, waar zijn anderen beter en waar ligt een gat in de markt? Maak er één of twee concrete acties van, zoals een aangepast pakket, een duidelijkere homepagetekst of een andere prijsopbouw. Herhaal de analyse een à twee keer per jaar, want markten en aanbod veranderen sneller dan je denkt.
Onze aanbeveling: Nova
Concurrenten analyseren is vooral werk dat je regelmatig opnieuw wilt doen: bronnen zoeken, bedrijven natrekken, samenvatten en netjes vastleggen. Dat kan prima met een spreadsheet en wat tijd, en voor een eenmalige check is dat vaak genoeg. Wil je het vaker doen of kost het je te veel uren, dan is Nova het overwegen waard. Nova is een Nederlands systeem dat onderzoek voor je doet: marktonderzoek, concurrentieanalyse en bedrijven natrekken, bronnen samenvatten en er een rapport van maken. Het werkt samen met je CRM, agenda en mail in één omgeving, zodat de uitkomsten van je analyse niet los van je dagelijkse werk komen te liggen. Controleer ook bij Nova de belangrijkste uitkomsten zelf, zoals je dat bij elke bron zou doen.
Ontdek Nova →Veelgestelde vragen
Hoeveel concurrenten moet ik analyseren?
Begin met drie tot vijf directe concurrenten en eventueel één of twee indirecte. Dat is genoeg om patronen te zien zonder dat je verdrinkt in details.
Hoe vind ik de prijzen van concurrenten als die niet online staan?
Kijk op de website, in brochures, in offerte-aanvragen via het formulier of bij klanten die zelf prijzen noemen. Lukt het niet, noteer dan dat de prijs onbekend is in plaats van te schatten.
Hoe vaak moet ik mijn concurrentieanalyse herhalen?
Een volledige analyse één of twee keer per jaar is voor de meeste MKB-bedrijven voldoende. Houd tussendoor bij wanneer een concurrent zijn aanbod, prijzen of website duidelijk aanpast.