Onafhankelijke onderzoeksgids voor het Nederlandse MKB KennisbankVeelgestelde vragen

Concurrentieonderzoek: je concurrenten in kaart brengen

Basis · 7 min lezen · bijgewerkt 2026-11-07
Concurrentieonderzoek: je concurrenten in kaart brengen

Veel ondernemers weten ongeveer wie hun concurrenten zijn, maar hebben nooit echt op papier gezet wat die concurrenten doen. Dat is jammer, want je prijs, je aanbod en je manier van communiceren worden bepaald in een markt waarin anderen ook actief zijn. Concurrentieonderzoek hoeft niet groot of duur te zijn. Met een duidelijke vraag, een paar goede bronnen en een simpel overzicht kom je al ver. In dit artikel lees je stap voor stap hoe je je concurrenten in kaart brengt, waar je de informatie vindt en wat je ermee doet. De voorbeelden zijn gericht op het Nederlandse MKB en zzp'ers.

Wat is concurrentieonderzoek en waarom doe je het?

Concurrentieonderzoek is het systematisch verzamelen en vergelijken van informatie over bedrijven die dezelfde klanten bedienen als jij. Je kijkt naar wat ze aanbieden, wat ze vragen, hoe ze zich presenteren en wat klanten van ze vinden. Het doel is niet om ze te kopiëren, maar om te begrijpen waar jouw bedrijf zich in die markt bevindt.

Het levert antwoorden op praktische vragen. Zijn je prijzen realistisch? Welke dienst mis je in je aanbod? Waar zijn klanten ontevreden over anderen, zodat jij het beter kunt doen? Een kapper die een salon opent, een boekhouder die zich als zzp'er vestigt of een webshop die een nieuwe productgroep overweegt: allemaal hebben ze baat bij een nuchtere blik op de markt voordat ze keuzes maken.

Bepaal eerst wie je concurrenten zijn

Begin niet met zoeken, maar met indelen. Directe concurrenten bieden vrijwel hetzelfde aan, aan dezelfde doelgroep, in hetzelfde gebied. Indirecte concurrenten lossen hetzelfde probleem op met een ander product of een andere aanpak. Denk aan een personal trainer die niet alleen concurreert met andere trainers, maar ook met een sportschoolabonnement of een app. Daarnaast zijn er vervangers: de klant doet het zelf, of doet niets.

Houd je lijst beperkt. Vijf tot tien partijen is voor de meeste kleine bedrijven genoeg om patronen te zien. Kies een mix: een of twee grote spelers, een paar lokale of directe concurrenten en een of twee nieuwe of afwijkende aanbieders. Vraag ook aan je klanten waar ze nog meer naar hebben gekeken. Hun antwoord verrast je vaak, en het laat zien wie zij echt als alternatief zien.

Welke informatie verzamel je?

Bepaal vooraf welke onderdelen je vergelijkt, anders verdrink je in losse indrukken. Praktische onderwerpen zijn: aanbod en specialisaties, prijzen en prijsmodel (uurtarief, abonnement, pakket), doelgroep, geografisch bereik, positionering en boodschap, levertijd of beschikbaarheid, garanties en service, en de kanalen waarop ze actief zijn.

Voeg daar ook zachte factoren aan toe. Hoe zien hun website en uitstraling eruit? Hoe snel reageren ze op een vraag? Wat zeggen klanten in reviews? Een zachte factor is moeilijker in een tabel te zetten, maar vaak het meest onderscheidend. Noteer bij elk punt kort wat je ziet en waar je het vond, zodat je het later kunt controleren.

Waar vind je de informatie?

Het meeste staat gewoon openbaar. Begin bij de website van de concurrent: aanbod, prijzen, blogs, over-ons-pagina, vacatures en klantcases. Kijk daarna naar Google zelf: waarmee vinden ze je als klant, welke advertenties draaien ze, en hoe staan ze in Google Maps met hun reviews. Social media laten zien hoe ze communiceren en hoeveel reactie ze krijgen.

Voor bedrijfsgegevens is het Handelsregister van de Kamer van Koophandel een betrouwbare basis: rechtsvorm, activiteiten, vestigingen en soms gedeponeerde jaarstukken. Vacatures vertellen waar een bedrijf in investeert of naartoe groeit. Zelf een offerte aanvragen of een proefaankoop doen geeft een eerlijk beeld van hun proces. Dat is gewoon klantgedrag en niet onethisch, zolang je geen valse voorstelling van zaken geeft of vertrouwelijke informatie probeert te achterhalen.

Zet alles in een eenvoudig vergelijkingsschema

Een spreadsheet is voor de meeste ondernemers voldoende. Zet je concurrenten in de kolommen en de onderwerpen uit de vorige stappen in de rijen, met jezelf als eerste kolom. Daardoor zie je in één blik waar jij afwijkt. Vul alleen in wat je echt hebt gevonden, en schrijf 'onbekend' als iets niet te achterhalen is. Een gok die als feit in je schema staat, leidt later tot verkeerde conclusies.

Geef aan wanneer je de informatie hebt verzameld. Prijzen en aanbod veranderen, dus een schema zonder datum is na een jaar lastig te vertrouwen. Bewaar ook de links naar je bronnen. Zo kun je een bevinding snel nalopen of aan een collega of adviseur laten zien waar die op is gebaseerd.

Van gegevens naar conclusies

Een tabel vol gegevens is nog geen inzicht. Zoek naar patronen: wat doen bijna alle concurrenten hetzelfde, en wat doet bijna niemand? Wat iedereen doet, is meestal de norm die klanten verwachten. Wat niemand doet, kan een gat in de markt zijn, maar ook een teken dat er geen vraag naar is. Toets dat dus met een paar gesprekken met klanten of prospects.

Vertaal je bevindingen naar een paar concrete acties. Bijvoorbeeld: je prijs bijstellen of beter uitleggen, een dienst toevoegen die klanten missen, je boodschap scherper maken op wat je anders doet, of een kanaal kiezen waar concurrenten zwak vertegenwoordigd zijn. Beperk je tot twee of drie acties, anders gebeurt er niets mee.

Veelgemaakte fouten en hoe vaak je het herhaalt

Een veelgemaakte fout is alleen kijken naar de grootste namen en de kleine lokale spelers negeren, terwijl juist die vaak om dezelfde klanten strijden. Een tweede fout is te veel nadruk op prijs. Een goedkopere concurrent wint niet altijd, zeker niet als jij sneller levert, persoonlijker werkt of meer vertrouwen wekt. Ook gebeurt het vaak dat een onderzoek eenmalig blijft en in een la verdwijnt.

Plan een vast moment in, bijvoorbeeld twee keer per jaar een volledige update en daartussen een korte controle op wijzigingen in prijzen of aanbod. Een agenda-herinnering is genoeg. Zo blijft concurrentieonderzoek een gewoonte in plaats van een eenmalige actie, en merk je veranderingen op voordat ze klanten kosten.

Wat raden wij aan?

Onze aanbeveling: Nova

Concurrentieonderzoek is vooral veel zoeken, lezen, vergelijken en bijhouden, en juist dat vreet tijd als je ook nog een bedrijf draait. Een Nederlands systeem als Nova kan dat werk voor je doen: concurrenten analyseren, bedrijven natrekken, bronnen samenvatten en er een rapport van maken. Het zit samen met je CRM, agenda en mail in één omgeving, dus je bevindingen en je herinnering voor de volgende update staan op dezelfde plek als je klanten. Het is geen must. Met een spreadsheet en een uurtje per kwartaal kom je ook een heel eind. Maar als je merkt dat het onderzoek telkens blijft liggen, is het de moeite waard om te kijken of het je werk uit handen kan nemen. Controleer de uitkomsten altijd even zelf, want jij kent je markt het beste.

Ontdek Nova →

Veelgestelde vragen

Hoeveel concurrenten moet ik onderzoeken?

Voor de meeste kleine bedrijven zijn vijf tot tien concurrenten genoeg. Kies een mix van grote spelers, directe lokale concurrenten en een of twee nieuwe of afwijkende aanbieders.

Is het toegestaan om concurrenten te onderzoeken?

Ja, zolang je openbare informatie gebruikt, zoals websites, reviews, het Handelsregister en social media. Je mag niet misleiden, vertrouwelijke gegevens bemachtigen of onrechtmatig toegang zoeken tot afgeschermde systemen.

Hoe vaak moet ik concurrentieonderzoek herhalen?

Een volledige update een of twee keer per jaar is meestal genoeg, aangevuld met korte controles op prijzen en aanbod. In een markt die snel verandert kun je vaker kijken.

Lees ook